حمایت از کالای ایرانی | جمعه، ۲۵ آبان ۱۳۹۷

بهسازی حمل ونقل عمومی گام عملی برای کاهش سوانح و آلودگی هوا

آلودگی روزافزون شهرها ؛ ترافیک دامنه دار و حوادث پرشمار رانندگی در کشور از جمله مناطقی مانند استان البرز مقوله هایی است که بنا به گفته کارشناسان با تحول درناوگان حمل ونقل عمومی و بهسازی و جذاب سازی این بخش می توان به پاکی هوا و کاهش سوانح در ایران امیدوار بود.

بهسازی حمل ونقل عمومی گام عملی برای کاهش سوانح و آلودگی هوا

بررسی های علمی و کارشناسانه نشان می دهد که در رهگذر کاهش بارش ها و سکون نسبی هوا، پدیده نامیمونی به نام ذرات معلق وآلاینده های ناشی از مصرف سوخت در بیشتر کلانشهرها سبب شده تا مردم ازآثار شوم این پدیده در رنج و سختی باشند.
افزایش ذرات معلق که متاثراز فعالیت های صنعتی یا مصرف سوخت خودروهاست جدای از ورود گردوخاک کشورهای همسایه یا کانون های داخلی برخاسته از خشکسالی به عنوان عاملی تهدید کننده برای سلامت جامعه شناخته شده است.
آنطور که قائم مقام وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی می گوید: ذرات کوچکتر از 2.5 میکرون مهمترین آلاینده هوای شهرهاست و در زمان پدیده وارونگی هوا مانند روزهای اخیر میزان مرگ و بستری ناشی از آلودگی هوا افزایش می یابد.
بنا به گفته ایرج حریرچی، آلودگی هوا یکی از مهمترین عوامل خطر بیماری ها در کشور است که بروز و تشدید انواع بیماری ها از جمله بیماری های مزمن قلبی-عروقی، تنفسی، کبدی و سرطان را باعث می شود.
وی می افزاید: در سال های اخیر به علت کاهش برخی آلاینده هوا مانند مونوکسید کربن، دی اکسید کربن، دی اکسید گوگرد و برخی آلاینده های گازی دیگر، ذرات معلق موجود در هوا به خصوص ذرات کوچکتر از 2.5 میکرون به مهمترین آلاینده هوا تبدیل شده است که عامل مهم بیماری های مزمن تنفسی است.
سخنگوی وزارت بهداشت درباره میزان مرگ و میر و بیماران ناشی از آلودگی هوا ادامه داد: در روزهای اخیر میزان آلودگی هوا در مواقعی که به خصوص در فصل زمستانی به علت وارونگی هوا با تشدید آلودگی هوا مواجه می شویم، شاهد افزایش موارد مرگ و تشدید بیماری و بستری مردم در بیمارستان یه خصوص در تهران، تبریز و ارومیه هستیم.
وی می گوید: آمار دقیقی از میزان مرگ و بیماری های ناشی از آلودگی هوا نداریم، به خصوص اینکه نمی توان به طور دقیق علت مرگ برخی افراد را آلودگی هوا اعلام کرد، آمارهای موجود فقط مرگ ها و بستری های منتسب به آلودگی هوا را نشان می دهد،برخی دستگاه ها و سازمان های داخلی یا خارجی آمارهایی در این مورد اعلام کرده است که برخی از آنها مورد قبول وزارت بهداشت نیست و فعلا وزارت بهداشت آماری را از مرگ یا بیماری های ناشی از آلودگی هوا اعلام نمی کند.
وی گفت: بر اساس آمارهای موجود در دنیا از هر10 نفر فقط یک نفر از هوای پاک استفاده می کند و در دنیا آلودگی هوا چهارمین عامل مرگ و میر انسان است. در آسیای جنوب شرقی و جنوبی احتراق خودروها مهمترین عامل آلودگی هواست و در خاورمیانه عامل اصلی آلودگی هوا گرد وغبار است البته در کلانشهرهایی مانند تهران احتراق خودروها عامل مهمی برای تشدید آلودگی هواست.
حریرچی اضافه کرد: آلودگی هوا به طور کلی بین 2.4 تا 7 درصد درآمد ناخالص ملی کشورهای مختلف را تلف می کند و در کشور ما نیز حداقل 2.48 درصد تولید ناخالص ملی یعنی معادل 34 هزار میلیارد تومان در سال به علت اثرات آلودگی هوا از ب بین می رود و علاوه بر مشکلاتی که برای سلامت جسمی و روانی انسان ها به وجود می آید، به اقتصاد ملی نیز خسارت جدی وارد می شود.
وی دربخش دیگری از سخنانش به تعداد کشته شدگان سوانح رانندگی کشور در یک دهه اخیر اشاره کرد و گفت: در این دهه 210 هزار ایرانی قربانی تصادفات رانندگی شده اند.
وی همچنین اظهار داشت : تصادفات رانندگی هر ساعت 88 مجروح را در بیمارستان های کشور بستری می کند و هر سال 780 هزار نفر به علت تصادف رانندگی در بیمارستان بستری می شوند. هر روز 43 ایرانی بر اثر تصادفات رانندگی جان خود را از دست می دهند و سالانه بیش از 15 هزار مرگ ناشی از تصادفات در کشور داریم.
این اطلاعات و آمار در واقع مبین آن است تاکنون بخش حمل و نقل عمومی کشور به شکل زیر ساختی مورد توجه ویژه قرار نگرفته و سبب شده تا پیامده های آن فراگیر و گسترده شود، پیامدهایی که از ترافیک جاده ای گرفته تا سوانح و آلودگی هوا را دربرمی گیرد.
کاستی ها در بخش حمل ونقل عمومی در بخش های زمینی ، هوایی و ریلی سبب شده تا بخش زیادی از مردم استفاده از وسایل نقلیه شخصی را اولویت قرار دهند که پیامد آن حوادث و گرفتاری های زیست محیطی است.
اصغر نصیری شهردار کرج از جمله مسئولان و کارشناسان ارشدی است که معتقد است ضعف در ناوگان حمل ونقل عمومی درون شهری و برون شهری سبب شده تا جامعه متحمل مشکلات فراوانی شود.
وی می گوید: 26آذر به عنوان روز حمل و نقل فرصتی است تا این واقعیت را بپذیریم که انسان، وسیله نقلیه و راه، مثلث شکل دهی حمل و نقلی محسوب می شوند که چنانچه هر کدام به شایستگی نتوانند نقش و کارکرد خود را ایفا کنند، صنعت حمل و نقل به عنوان یک صنعت در آمد زا نخواهد توانست در توسعه مدنظر مدیریت کشور نقش آفرین شود.
شهردار کرج گفت : امروز صنعت حمل و نقل، صنعت توانمندی است که به مدد مدیریت صحیح و درایت اقتصادی می تواند به عنوان یکی از منابع درآمدی پایدار، جایگزین مناسبی برای درآمد نفت، در اقتصاد کشور شود.
وی اظهار داشت: به همین دلیل و با رصد تاریخ تمدنهای بزرگ این واقعیت آشکار می شود که برخورداری از شبکه حمل و نقل کارآمد یکی از عوامل زمینه ساز توفیق تمدنها در عرصه تولید و بازرگانی داخلی و خارجی بوده و تمدن باستانی و پرافتخار ایران نیز، بخشی از موقعیت و اقتدار تاریخی خود را مدیون موقعیت جغرافیایی خاص و نظام توانمند و انعطاف پذیر حمل و نقل و ارتباطات بوده است.
نصیری گفت: در جهان امروز، بخش حمل و نقل از جمله بخش‏های زیر بنایی اقتصاد هر جامعه است که علاوه بر تحت تأثیر قرار دادن فرایند توسعه اقتصادی، خود نیز در جریان توسعه دچار تغییر و تحول می‏شود. وی افزود: امروزه بر کسی پوشیده نیست که راه رسیدن به فرایند توسعه اقتصادی تنها با عبور از پل مستحکمی به نام حمل و نقل امکان پذیر است؛ از این رو می‌توان با اطمینان گفت که حمل و نقل یکی از اصلی ترین ارکان زیر بنایی کشورهای پیشرفته و در حال توسعه به شمار می‌آید.
وی ادامه داد: در اقتصاد ایران با وجود پیشرفت ‌های چشمگیری که در توسعه زیر ساخت ‌های حمل‌ و نقل صورت گرفته است، هنوز این بخش یکی از تنگناهای رشد اقتصادی محسوب می‌شود که به عنوان مثال در حمل ‌و نقل هوایی، مشکل اصلی فرسودگی ناوگان و کمبود هواپیما است.
این مسئول گفت: در حمل‌ و نقل زمینی، مشکل اصلی فرسودگی ناوگان مسافری و همچنین پوشش ناکافی شبکه بزرگراه ‌های کشور است و در حمل‌ و نقل ریلی هم مشکلات اصلی فرسودگی شدید ناوگان و تأسیسات، کیفیت پایین خدمات و نا کافی بودن پوشش خطوط ریلی در مناطق مختلف کشور است.
وی اظهار داشت : این همه در حالی است که کشورن مزیت ‌ها و فرصت ‌های منحصر به ‌فردی در زمینه ترانزیت کالا و مسافر و انرژی، گردشگری، صنایع معدنی و حوزه انرژی دارد که فعال شدن این ظرفیت‌ها و استفاده از این مزیت‌ها، مستلزم توسعه همه‌ جانبه زیر ساخت‌های حمل‌ و نقل است. به بیان دیگر، توسعه همه ‌جانبه و گسترده زیر ساخت‌های حمل‌ و نقل، می‌تواند زمینه دستیابی به رشد اقتصادی پایدار و اشتغال‌زا باشد.
وی افزود: حمل و نقل درون شهری در ایران بیش و پیش از آنکه از ناحیه سه عنصر جاده، وسیله نقلیه و انسان منتفع شود و سود ببرد، بیشتر در رنج است، چرا که جاده به جای آنکه راهگشا باشد دامن گشوده است تا خودروها بی اندازه و بی شمار در آن جولان دهند، شماری از انسانها فارغ از آنکه به قوانین احترام بگذارند راه را بر دیگران می بندند تا خود گلیم از مخمصه ترافیک بیرون بکشند، خودروها به جای آنکه گره گشا باشند و وسیله ای باشند تا شهروندان را از نقطه ای به نقطه ای دیگر برسانند، بیشتر کارکرد سرمایه ای یافته اند و بعد اقتصادی را به رخ می کشند.
وی گفت: در چنین شرایطی برای آنکه عناصر تشکیل دهنده صنعت حمل و نقل درون شهرها به جای نقمت، نعمت تلقی شوند، بایستی برای رفت و آمد، خودروهای عمومی را جایگزین خودروهای شخصی کنیم، قطار زیر زمینی را میدان دار حمل و نقل و جابجایی مسافر در شهر سازیم و این باور را تبدیل به فرهنگ کنیم که راه برون رفت از ترافیک آزاردهنده و سرسام آور رویکرد مدیران شهری به سوی حمل و نقل عمومی است.
او به برنامه های مدیریت شهری کرج برای تحول در حمل ونقل عمومی این شهر اشاره کرد و افزود: با همکاری بانک شهر برای تسریع در احداث قطار شهری این کلانشهر اعتبار ویژه تدارک دیده ایم .
نصیری گفت: با توجه به مشکلات ترافیکی و برای ترغیب مردم به استفاده از وسایل نقلیه عمومی، راه اندازی قطار شهری و توسعه حمل و نقل را در اولویت قرار داده ایم.
وی بیان کرد: شهرداری کرج در این مسیر با بانک شهر خط اعتباری ویژه ای تدارک دیده است تا با کمک این اعتبار هم راه اندازی قطار شهری سرعت بگیرد و هم پایانی بر ترافیک آزاردهنده شهر باشد.
شهردار کرج ادامه داد: در کنار این اقدام ، شهرداری تلاش می کند تا اعتباری را که وزارت کشور برای توسعه حمل و نقل عمومی اختصاص داده جذب کند تا اتفاق مبارک نوسازی ناوگان حمل و نقل عمومی در شهر کرج رخ دهد.
*** سهم ۳۸ درصدی اتوبوس های شهری از آلودگی هوای کلانشهر کرج
نایب رییس کمیسیون محیط زیست شورای اسلامی شهر کرج با بیان اینکه آلودگی هوای کرج حاصل ریزگردها و ترافیک است گفت: البته در یک سال گذشته سهم ریزگردها تا حدی کاهش یافته اما موضوع ترافیک همچنان به عنوان یک منبع اصلی آلودگی هوای کرج وجود دارد.
عباس زارع به برخی از منابع شاخص آلودگی هوای کرج اشاره کرد و گفت: نیروگاه منتظر قائم و اتوبان تهران به قزوین در محدوده شهر کرج به عنوان دو عامل می توان نام برد که می بایست در تعامل با متولیان آنها در جهت رفع و یا کاهش آلودگی گام برداشت.
نایب رییس کمیسیون محیط زیست شورای شهرکرج با بیان اینکه فصل سرما با وارونگی هوا در البرز و دیگر کلانشهر ها همراه است، گفت:برای حل معضل آلودگی هوا باید برنامه های مدت دار تدوین شود وبر اساس آن حرکت کرد.
رییس کمیسیون محیط زیست پارلمان شهری کرج نیز گفت: اکنون ۶۸ درصد منشاء آلودگی هوای کرج و استان البرز وسایل نقلیه هستند.
فاضل محمدی افزود: در مجموع ۲ عامل طبیعی و انسانی به عنوان آلاینده محیط زیست البرز و کرج شناخته شده اند که کانون ریزگردهای طبیعی در ۸ سال گذشته مشکلات زیادی برای استان به وجود آورده است.
وی تصریح کرد: طبق بررسی ها ، میزان آلودگی کانون های ریزگرد البرز طی ۸ سال گذشته ۱۰ برابر شده است.
وی با تاکید بر اجرای برنامه های زیست محیطی برای مجهز کردن خودروهای عمومی به سیستم کاتالیز و فیلتر تاکید کرد و گفت: در بخش کنترل ریزگردها نیز باید فعالیت ها گسترش یابد.
رحیم خستو دیگر عضو کمیسیون محیط زیست شورای شهر کرج با بیان اینکه اتوبوسرانی تنها ۴ درصد حمل و نقل این کلانشهر را برعهده دارد، گفت: این سهم اندک ازحمل ونقل عمومی در حالی رقم خورده است که سهم اتوبوس ها در آلودگی هوای این کلانشهر ۳۸ درصد است.
به گفته یکی دیگر از اعضا ی شورا شهر کرج ، اتوبوس ها یی که درحمل ونقل عمومی در سطح شهر هستند از رده خارج شده اند و نزدیک به ۸ سال است اتوبوسی وارد ناوگان حمل و نقل شهری کرج نشده است.
استان البرز از جمله مناطقی است که در مسیر تردد مسافران 14 استان کشور و پایتخت قرار دارد که 18
درصد ترافیک جاده ای کشور را به خود اختصاص داده است.
تردد پرشمار خودروها بین تهران و البرز ترافیک سنگین و آلوده را برای 2 استان رقم زده و هرروز صبحگاهان و شامگاهان مردم با آلودگی و ترافیک دست و پنجه نرم می کنند.
از سوی دیگر متروی تهران - کرج که اواخر دهه 70 راه اندازی شد و اکنون روزانه حدود 250 هزار مسافر جابجا می کند لیکن این وسیله نقلیه عمومی نتوانسته بخش اعظم جمعیت مسافر در این 2 کلانشهر را به دلیل کاهش ظرفیت به خود جذب کند.
از این روز صف طولانی و پرشمار خودروهای شخصی هر روز ترافیک چند کیلومتری بین 2 کلانشهر تهران وکرج به وجود می آورند بطوریکه استان البرز که تا دهه 80 یکی از خوش آب وهوا ترین مناطق کشور بود اکنون روزهای سالم یا پاک آن در طول سال به مراتب کم شده است و برخی مواقع آلودگی هوا تعطیلی چند روزه مدارس و کاهش فعالیت های اجتماعی را رقم می زند.
با این اوصاف در بخش درون شهری کرج یک هزار دستگاه اتوبوس و 12 هزار دستگاه تاکسی که بخشی از آنها فرسوده و دود زا هستند فعالیت می کنند که این ظرفیت برای استفاده عمومی کم است و ازسوی دیگر عملیات ساخت قطار شهری کرج که از 13 سال پیش آغاز شده به علت موانع مختلف هنوز ناتمام است.
در بخش برون شهری ثبت 385 میلیون و 724 هزارو787 تردد خودرویی در راه های البرز طی 8 ماه گذشته نشان می دهد که این استان به عنوان نمونه ای از کشور با حجم وسیع تردد خودرویی مواجه است.
به گفته مهرداد جهانی مدیرکل راهداری و حمل ونقل جاده ای البرز ، طول راه های استان 1317 کیلومتر است و تردد ثبت شده درهشت ماه گذشته نسبت به مدت مشابه سال 95 حدود 7 درصد افزایش داشته است.
وی گفت: متوسط تردد روزانه ثبت شده در محورهای مواصلاتی استان بیش از یک میلیون و 500 هزارتردد است که در هر ساعت بیش از 65 هزار تردد نیز به ثبت می رسد.
این مسئول با اشاره به اینکه 60 نقطه حادثه خیر در تمام راه های استان البرز وجود دارد، گفت: تاکنون 10 نقطه حادثه خیر آن در جاده کرج-چالوس و سایر راه ها ایمن سازی شده است.
جهانی بیان داشت: با توجه به اینکه البرز محل عبور مسافران استان های شمالی و غربی کشوراست ، همین امر سبب شده تا افزایش هفت درصدی تردد ها را در محورهای البرزداشته باشیم.
وی افزود: البرز نیم درصد از راه های کشور را به خود اختصاص داده اما بین14 تا 18 درصد ترافیک راه های کشور در این استان به ثبت رسیده است.
وی در بخش دیگری از سخنانش اظهار داشت: از ابتدای سال جاری تا کنون بیش از 10 کیلومتر حفاظ میانی در آزادراه های البرز نصب شده که در بالا بردن ضریب ایمنی تردد های جاده ای تاثیر گذار است.
وی تعداد ناوگان های حمل و نقل مسافر در استان البرز را 2 هزار و 330 دستگاه اتوبوس اعلام کرد و افزود: 2 هزار و 584 راننده در بخش مسافربری در سطح استان مشغول به فعالیت هستند که در سال جاری 667هزار و 714 مسافر به نقاط مختلف کشور جابجا شده است.
جهانی با بیان اینکه بخش مسافربری و استفاده از ناوگان عمومی در البرز با کاهش 6 درصدی مواجه است ، اظهارداشت: 14 هزار و 42 دستگاه خودرو سنگین و سبک در ناوگان جابجایی کالا در استان البرز وجود دارد و در این بخش 83 شرکت نیز فعال هستند.
وی گفت: حدود 25 دستگاه دوربین و21 سامانه کنترل سرعت در راه های البرزفعال است و42 دستگاه تردد شمار و یک تابلوی ترافیک نمای برخط دراین محورها نصب و راه اندازی شده است.
مدیرکل راهداری و حمل ونقل جاده ای البرز با اشاره به اینکه طی سال گذشته 21 سامانه ثبت تخلف جاده ای در استان نصب شد و تا پایان سال جاری درصدد فعال سازی10 دستگاه سامانه ثبت تخلف دیگر هستیم گفت: نصب دستگاه ردیاب در ماشین آلات راهداری و ایمن سازی مدارس حاشیه راه های استان از دیگر اقدامات است.
با این حال اگر چه استان البرز به عنوان نمونه ای از مشکلات ترافیکی و آلودگی هوای کشور بیان شد اما بسیاری از مناطق کشور امروز با مشکلات ترافیکی و آلودگی هوا دست و پنجه نرم می کنند ضرورت دارد تا ناوگان حمل ونقل عمومی در 3 بخش هوایی ، زمینی و ریلی به امکانات جدید مجهز شود .
هرچند مشکلات اعتباری در سطح کلان از موانع پیش پای دولت برای توسعه امور زیربنایی حمل ونقل عمومی به شمار می رود اما می توان با کمک سرمایه گذاران بخش خصوصی صنعت حمل و نقل عمومی و زیر ساخت ها به سامان کرد.
البته عباس آخوندی وزیر راه وشهرسازی در سفر سال گذشته خود به البرز گفت: یکی از اقدامات دولت را توسعه خطوط ریلی در کشور به عنوان برنامه راهبردی اعلام کرد و دراین زمینه نیز اقدامات خوبی صورت گرفته لیکن تا رسیدن به حد مطلوب فاصله زیادی وجود دارد.
26 آذرماه روز حمل ونقل عمومی نامگذاری شده است.

 

منبع: ایرنا