البرز گریان درتاسوعای حسینی / تجلی عزاداری اقوام در ایران کوچک

البرز گریان درتاسوعای حسینی / تجلی عزاداری اقوام در ایران کوچک



 تاسوعای حسینی باز از راه رسید و بار دیگر بیرق های عزاداری افراشته شد و باز هم بوی محرم در کوچه پس کوچه های شهرها پیچیده است.







به گزارش ایرنا، این روزها البرز سرزمین اقوام ایرانی حال و هوای دیگری دارد، در این استان اقوام و فرهنگ های مختلف، از فارس و ترک تا گیلکی و مازنی، از کرانه های آبی شمال تا نخلستان های جنوب، از کرد و لر تا بلوچ و اصفهانی، در ایران کوچک دسته های عزاداری را به راه انداخته اند.
 
دیگ های نذری به رسم سنت دیرینه ایرانیان برپا شده است، جلوه عزادارای های حسینی در سرزمین اقوام ایرانی که هریک برگرفته از آیین ها و رسومی خاص هیئت های عزاداری را برپا می کنند شور و حال دیگری به تکیه ها و حسینه های کرج بخشیده است.
 
آذری ها نه تنها کوچه ها و خیابان هایشان، که فرزندان شیرخواره خود را نیز سیاه پوش عزای سرور و سالار شهیدان ابا عبدالله الحسین (ع) کرده اند، تشت گذاری سنت ویژه آذری ها است؛ آنها دو روز مانده به آغاز ماه محرم، این مراسم را با سنت ها خاص و ویژه ای به پا می دارند.
 
سنج و دمام بوشهر، کرنانوازی بختیاری ها، کرنا نوازی گیلانی ها، شروعه خوانی بوشهری ها، غم انگیز گیلان، مارضایی خوزستان، چاوش خوانی مازندران، مارش عزای قزوین، مصیبت نامه آذربایجان غربی،مورسوگینه لرستان، سوگینه فارس (سرکوهی)، غمونه بویراحمدی، مرثیه خوانی آذری ها تنها جلوه ای از نواها و آیین های اقوام ساکن در البرز است که این روزها بانگ آن در شهرمان طنین می افکند.
 
تشت گذاری با نوحه سرایی آغاز می شود و مردم با سینه زنی در سوگ حضرت ابوالفضل (ع) عزاداری می کنند، ریش سفیدان هیئت ها که به آن ها «حسین چی» گفته می شود، مسوول مراسم هستند، یکی از آن ها پرچمی دستش می گیرد و جلو حرکت می کند و «حسین چی» دیگری تشت خالی به دوش گرفته و دنبال او حرکت می کند. 
 
دنبال آن ها هم حسین چی های دیگر با مشک و کوزه های پر آب حرکت می کنند، در این فاصله، فریاد «لبیک یا حسین»، «آه حسن، آه حسین» به گوش می رسد، تشت را در گوشه ای از مسجد یا حسینیه می گذارند و آب کوزه ها و مشک ها را در آن خالی می کنند. پس از این کار، روضه حضرت ابوالفضل (ع)، حضرت رقیه (س) یا علی اصغر (ع) خوانده می شود، بعد هر کسی به نوبت تشت را می بوسد و لیوانی از آب آن را به نیت تبرک می نوشد.
 
عشق و ارادت کاشانی ها نسبت به اهل بیت (ع) این روزها نقطه اوج خود را تجربه می کند، هزاران دسته عزاداری در شهر به راه می افتد و همه جا یک پارچه سیاه پوش می شود، خیابان ها پر از پرچم های سرخ و سبز و سیاه است، عزاداری ها، اول محرم آغاز می شود و آخر ماه صفر به پایان می رسد. 
 
مراسم ویژه از اول محرم تا شانزدهم محرم ادامه دارد که به «شش امام حسین (ع)» معروف است، در این شب ها، همه در حسینیه ها و مسجدها سرگرم عزاداری اند، 300دسته عزاداری در کاشان وجود دارد که هر کدام نشانی از کربلا را حمل می کنند که علم، کتل، توغ جریده، شش گوشه نهر علقمه، نخل و شط فرات، جزو مشهورترین نشانه هاست.
 
دسته های زنجیرزن کرمانشاهی ها هم در تاسوعا و عاشورای حسینی کم نیستند، هیئت های گوناگون عزاداری، با حمل عَلَم و کتل به همراه دسته های زنجیرزن و سنج زن ها، از مسجدها به سمت مزار شهیدان حرکت می کنند. دور تا دور کتل ها، پیرمردها با آهنگی غم انگیز، شعرهایی در سوگ امام حسین (ع) می خوانند و زن ها پشت سر آن ها شیون و زاری می کنند. 
 
در این ایام اگر در جمع عزاداران کرمانشاهی باشید گهواره های نمادین حضرت علی اصغر (ع) را شاهد خواهید بود که روی دوش مردم حمل می شود.
 
در البرز جنوبی ها هم حضور دارند، هر چند خرمشهر کربلای ایران است و داستانی نینوایی دارد، اما آنان که در البرز سکنی دارند با آداب و آیین های مخصوص به خود در دسته های مختلفی عزاداری می کنند.
 
اقوام استان گیلان نیز در البرز با آمدن محرم شهر را سیاه پوش می سازند، مردم بیش تر نذرهای شان را برای ماه محرم نگه می دارند و آش، خرما و شربت پای ثابت نذرهایشان است، آملی ها رسم بر آن دارند که در این ایام مراسم نخل گردانی داشته باشند.
 
آنها از روز اول تا هفتم محرم، مردم به عزاداری می پردازند و در این روزها نذرهای شان را ادا می کنند. در روز هفتم، همه مردم به کنار نخلی می روند و به آن سلام می کنند، آن ها بر این باورند که نخل، تابوت امام حسین (ع) است. 
 
در روز هشتم، مردم نخل را بیرون می آورند و در محله ها می گردانند. کسانی که نذر شیر دارند، در روز هشتم و نهم و دهم، بین مردم شیر پخش می کنند و نخل به در هر خانه که می رسد، اهالی خانه نذرشان را ادا می کنند.
 
در شب شام غریبان، نخل را دور محله می گردانند و مردم پابرهنه و شمع به دست، همراه نخل به امام زاده می روند و تا صبح سینه زنی و عزاداری می کنند.
 
مراسم بیجاری ها اما جلوه ای دیگر دارد، مردم بیجار با دیدن هلال محرم در آسمان چند عَلَم سیاه و نقش دار بر بام مسجدها برافراشته می سازند، مردم در عاشورای حسینی، به یاد امام پابرهنه هستند و آب نمی نوشند.
 
طایفه ها و اقوام متعددی در البرز، سرزمین اقوام ایران زمین سکنی دارند، تصور حضور همه اقوام کشور در یک استان و تجلی مراسم عزاداری های آنان این روزها در نوع خود البرز را دیدنی تر کرده است.
 
این روزها جای جای ایران با آیین های اقوام ایران همنوا با سراسر کشور نوای عاشورا را سر می دهد، گوشه به گوشه شهرمان کرج سیاه پوش عزای حسینی است و در سوگ علمدار کربلا چله نشین و سیاه پوش شده است. 
 
امروز در تاسوعای حسینی اقوام ایرانی در گوشه گوشه استان البرز از خانه ها به خیابان ها آمدند و چشمان خود را با اشک حسینی شستشو دادند.
 
اقوام ایرانی البرز نشین یکدل و یکصدا یا حسین سر دادند و عشق و دلدادگی خود را با خاندان عصمت و طهارت (ع ) به نمایش گذاشتند.
 
گزارش از: سپیده غفاری